Ths Nguyễn Khánh Duy

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ

Bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ tổng kết kết quả của Hội nghị mà còn thể hiện tư duy lãnh đạo mới, phương pháp chỉ đạo mới và quyết tâm chính trị cao của Trung ương trong việc đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống. Xuyên suốt bài phát biểu là yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy ban hành nghị quyết sang tư duy tổ chức thực hiện; lấy hiệu quả thực tiễn làm tiêu chí đánh giá; đặt Nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi quyết sách và xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Một là, nhìn thẳng vào nguyên nhân gốc của những hạn chế để tạo đột phá trong thực thi.

Tổng Bí thư chỉ rõ, sau 6 tháng đầu năm 2026, việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược đã đạt nhiều kết quả tích cực, bộ máy sau sắp xếp từng bước ổn định, năng lực lãnh đạo của Đảng được nâng lên. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn nằm ở chủ trương, mà nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Đây là nhận định có ý nghĩa rất quan trọng, bởi trong nhiều năm qua, không ít chủ trương đúng, chính sách phù hợp nhưng hiệu quả mang lại chưa tương xứng do quá trình triển khai còn chậm, thiếu đồng bộ hoặc chưa gắn trách nhiệm cụ thể.

Theo Tổng Bí thư, muốn tháo gỡ điểm nghẽn phải xử lý đồng bộ từ thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ đến phương thức lãnh đạo và quản trị; đồng thời gắn chặt công tác xây dựng Đảng với phát triển kinh tế - xã hội, quản trị quốc gia và bảo vệ Tổ quốc. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển", coi năng lực thực thi là yếu tố quyết định hiệu quả lãnh đạo.

Hai là, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo.

Một điểm nhấn nổi bật trong bài phát biểu là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức của hệ thống chính trị sau sắp xếp. Tổng Bí thư khẳng định bộ máy mới đã bước đầu phát huy hiệu quả nhưng vẫn còn những hạn chế về chất lượng vận hành, nhất là ở cơ sở. Vì vậy, việc tiếp tục hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với bố trí nguồn lực, nhân lực, dữ liệu, công cụ thực thi và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Quan điểm này thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ: bộ máy không chỉ tinh gọn về tổ chức mà còn phải vận hành thông suốt, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả. Đồng thời, việc sửa đổi các quy định của Đảng, nhất là quy định về những điều đảng viên không được làm, hướng đến mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ vừa giữ vững kỷ luật, kỷ cương, vừa khuyến khích tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Ba là, lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi quyết sách phát triển.

Một trong những tư tưởng xuyên suốt bài phát biểu là mọi chủ trương, chính sách đều phải hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của Nhân dân.

Từ đổi mới mô hình phát triển, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh đến cải cách bộ máy, phân cấp quản lý hay phát triển kinh tế biển, tất cả đều được đặt trong mối quan hệ thống nhất với quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân. Điều đó khẳng định quan điểm phát triển mới của Đảng: tăng trưởng kinh tế không phải là mục tiêu tự thân mà phải tạo ra sự phát triển toàn diện của con người, bảo đảm công bằng xã hội, giữ gìn môi trường sống và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ các cấp: mọi quyết định phải xuất phát từ thực tiễn, từ nhu cầu của Nhân dân và được kiểm chứng bằng hiệu quả phục vụ Nhân dân.

Bốn là, xây dựng mô hình quản trị quốc gia hiện đại trên nền tảng phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Một nội dung có ý nghĩa chiến lược là yêu cầu xác lập rõ vai trò của Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đó, Trung ương tập trung vào hoạch định chiến lược, xây dựng thể chế và kiểm tra; cấp tỉnh/thành phố giữ vai trò điều phối phát triển, tổ chức không gian kinh tế, phân bổ nguồn lực; cấp xã/phường trở thành tuyến đầu phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Quan điểm này thể hiện bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại, trong đó cấp nào gần dân nhất thì phải được trao đủ điều kiện để giải quyết công việc của dân nhanh nhất. Đồng thời, phân cấp phải gắn với trách nhiệm giải trình, không để xảy ra tình trạng phân quyền hình thức hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp.

Năm là, đổi mới mô hình phát triển trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát huy nội lực.

Tổng Bí thư nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 không chỉ dựa vào mở rộng quy mô đầu tư mà phải dựa trên năng suất lao động, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.

Điều này thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng: từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên tri thức, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, phát triển kinh tế phải gắn với phát triển văn hóa, xây dựng con người, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh quốc gia.

Đây là nền tảng để Việt Nam xây dựng mô hình phát triển có tính tự chủ cao, nâng cao sức chống chịu trước những biến động của tình hình khu vực và thế giới.

Sáu là, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển nhanh với phát triển bền vững.

Bài phát biểu nhấn mạnh yêu cầu đặt an ninh trong tổng thể phát triển đất nước; chủ động phòng ngừa các nguy cơ truyền thống và phi truyền thống; bảo đảm an ninh con người, an ninh dữ liệu, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và hạ tầng trọng yếu.

Cùng với đó là quan điểm chuyển mạnh từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa, thích ứng với biến đổi khí hậu; quản trị theo hệ sinh thái và phát triển xanh. Điều này cho thấy phát triển kinh tế phải luôn đi đôi với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng - an ninh và giữ gìn lợi ích lâu dài của quốc gia, dân tộc.

Bảy là, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và văn hóa thực thi công vụ.

Theo Tổng Bí thư, mọi nhiệm vụ đều phải xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và sản phẩm cụ thể. Không giao việc mà không giao quyền; không phân cấp mà thiếu điều kiện thực hiện; không để trách nhiệm bị hòa tan trong phối hợp.

Đây là tư duy quản trị hiện đại, chuyển từ đánh giá quá trình sang đánh giá kết quả. Người đứng đầu không chỉ chịu trách nhiệm về việc ban hành kế hoạch mà còn chịu trách nhiệm trực tiếp về hiệu quả cuối cùng của công việc.

Đồng thời, Đảng chủ trương bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; xử lý nghiêm biểu hiện né tránh, đùn đẩy, sợ sai, làm việc cầm chừng hoặc hình thức.

Tám là, tăng cường công tác tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tổng Bí thư yêu cầu mọi chương trình hành động đều phải xác định rõ nội dung, phương thức thông tin, tuyên truyền; bảo đảm kịp thời, chính xác, dễ hiểu và thuyết phục để Nhân dân hiểu đúng, đồng thuận và tích cực tham gia thực hiện.

Quan điểm này khẳng định công tác tuyên giáo và dân vận không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chủ trương mà phải chủ động định hướng dư luận xã hội, phản bác thông tin sai trái, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Đồng thời, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội, góp phần nâng cao chất lượng thực thi các chủ trương, chính sách.

Có thể khái quát, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt của Tổng Bí thư Tô Lâm là: Từ "ban hành nghị quyết" chuyển sang "kiến tạo kết quả"; từ "quản lý" chuyển sang "quản trị phát triển"; từ "phân công nhiệm vụ" chuyển sang "quy rõ trách nhiệm"; từ "đánh giá bằng quy trình" chuyển sang "đánh giá bằng sản phẩm và sự hài lòng của Nhân dân"; từ "tăng trưởng đơn thuần" chuyển sang "phát triển nhanh, bền vững, lấy con người làm trung tâm".

Đó không chỉ là yêu cầu đối với toàn hệ thống chính trị mà còn là định hướng quan trọng để các địa phương, trong đó có thành phố Cần Thơ, cụ thể hóa thành những chương trình hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.

Đối với thành phố Cần Thơ sau khi mở rộng không gian phát triển, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà quan trọng hơn là xây dựng một mô hình quản trị hiện đại, thống nhất, hiệu quả, đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Những quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV là cơ sở quan trọng để Đảng bộ thành phố cụ thể hóa thành các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

1. Xây dựng Đảng bộ thành phố thật sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ

Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy các cấp theo hướng khoa học, dân chủ, gần cơ sở và sát thực tiễn; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng; nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ; coi trọng công tác kiểm tra, giám sát, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám đổi mới vì lợi ích chung.

2. Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo từ "quản lý công việc" sang "quản trị kết quả"

Các cấp ủy cần chuyển trọng tâm từ việc ban hành nhiều văn bản sang tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết đã có. Mỗi chương trình công tác phải xác định rõ mục tiêu, tiến độ, nguồn lực, sản phẩm và người chịu trách nhiệm; định kỳ đánh giá bằng kết quả thực hiện thay vì chỉ đánh giá quy trình.

Thực hiện nghiêm phương châm: việc gì rõ thì làm ngay; việc khó thì thí điểm có kiểm soát; việc đã giao phải theo đến cùng; kết quả cuối cùng là tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo.

3. Xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa thành phố và cấp cơ sở; rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo hướng không chồng chéo, không bỏ trống, không đùn đẩy trách nhiệm.

Cấp thành phố tập trung hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực và kiểm tra, giám sát; cấp cơ sở chủ động giải quyết nhanh các công việc liên quan trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp, bảo đảm mọi vấn đề phát sinh từ thực tiễn được xử lý ngay từ cơ sở.

4. Đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện

Xây dựng nền hành chính hiện đại lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; hoàn thiện chính quyền số, phát triển dữ liệu số dùng chung; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công.

Tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước; lấy mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng phục vụ.

5. Khơi thông mọi nguồn lực để phát triển nhanh và bền vững

Thành phố cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng, đất đai, giải phóng mặt bằng, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đồng thời, phát huy vai trò trung tâm của Cần Thơ trong liên kết vùng Đồng bằng sông Cửu Long; ưu tiên phát triển logistics, cảng biển, cảng hàng không, thương mại, dịch vụ, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh.

6. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao

Quán triệt quan điểm phát triển dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo, thành phố cần xây dựng hệ sinh thái khoa học - công nghệ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Song song đó là nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực số, nhân lực quản trị hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

7. Xây dựng văn hóa và con người Cần Thơ trở thành nền tảng của sự phát triển

Phát triển kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hóa, xây dựng con người nghĩa tình, năng động, sáng tạo, văn minh; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa và các giá trị văn hóa đặc trưng của vùng sông nước Tây Nam Bộ.

Quan tâm xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan và cộng đồng; phát huy sức mạnh của văn hóa trong xây dựng hệ giá trị con người Cần Thơ đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.

8. Tăng cường quốc phòng, an ninh và chủ động ứng phó với các thách thức phi truyền thống

Gắn phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và an ninh nguồn nước.

Đặc biệt, đối với Cần Thơ - trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long - cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với sạt lở, ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và các nguy cơ mới phát sinh trong quá trình phát triển.

9. Xây dựng văn hóa thực thi trong toàn hệ thống chính trị

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định để hiện thực hóa mọi chủ trương của Trung ương.

Mỗi cán bộ, đảng viên cần chuyển mạnh từ tư duy "hoàn thành nhiệm vụ được giao" sang tư duy "tạo ra giá trị phục vụ Nhân dân"; nói đi đôi với làm; lấy hiệu quả công việc, sự hài lòng của Nhân dân và uy tín của tổ chức làm thước đo danh dự của người cán bộ.

Đảng bộ thành phố cần xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát bằng dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế; kịp thời biểu dương, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo; đồng thời xử lý nghiêm những biểu hiện né tránh trách nhiệm, trì trệ, hình thức hoặc gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

Những quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng: lấy thực tiễn làm thước đo, lấy hiệu quả làm mục tiêu, lấy Nhân dân làm trung tâm và lấy năng lực thực thi làm khâu đột phá. Đây vừa là yêu cầu trước mắt, vừa là định hướng chiến lược nhằm xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.

Đối với thành phố Cần Thơ, việc quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo của Trung ương cần được đặt trong tổng thể thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và mục tiêu phát triển thành phố trở thành trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Mỗi cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải biến quyết tâm chính trị thành chương trình hành động cụ thể; biến chủ trương thành kết quả thực tiễn; biến tiềm năng thành động lực phát triển; xây dựng đội ngũ cán bộ có khát vọng cống hiến, năng lực đổi mới và văn hóa thực thi, góp phần đưa Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại, xứng đáng với vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực và cả nước.