Ngày 21/6/1925, sự ra đời của Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Từ dấu mốc lịch sử đó, báo chí cách mạng luôn gắn bó máu thịt với sự nghiệp cách mạng của dân tộc, trở thành lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, góp phần quan trọng vào mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra báo Thanh Niên - cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (Ảnh: Internet)

Trải qua một thế kỷ xây dựng và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, mà còn là diễn đàn tin cậy của Nhân dân; là cầu nối giữa ý Đảng với lòng dân; là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những đóng góp to lớn của báo chí đã được khẳng định bằng thực tiễn sinh động của lịch sử cách mạng Việt Nam.

Bước vào kỷ nguyên số, cùng với những thành tựu vượt bậc của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, môi trường truyền thông đang có những biến đổi sâu sắc. Không gian mạng mở ra cơ hội chưa từng có cho việc tiếp cận và lan tỏa thông tin, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức gay gắt đối với công tác tư tưởng. Tin giả, thông tin sai sự thật, các luận điệu xuyên tạc, kích động, cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều với tốc độ lan truyền nhanh, phạm vi tác động rộng và phương thức ngày càng tinh vi. Cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng vì thế trở nên quyết liệt hơn bao giờ hết.

Trước tình hình đó, vai trò của báo chí cách mạng càng được khẳng định mạnh mẽ. Báo chí chính thống không chỉ thực hiện chức năng thông tin mà còn là lực lượng giữ vững trận địa tư tưởng, bảo vệ sự thật, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và định hướng dư luận xã hội. Mỗi tác phẩm báo chí có chất lượng là một “lá chắn” trước thông tin độc hại, đồng thời là một “vũ khí sắc bén” góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và con đường phát triển của đất nước.

Hiện nay, các thế lực thù địch, bọn phản động và phần tử cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng không gian mạng để ra sức chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Chúng không ngừng tung ra các luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận thành quả cách mạng; kích động tâm lý hoài nghi, bất mãn nhằm gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trước những âm mưu và thủ đoạn đó, báo chí cách mạng phải tiếp tục phát huy bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu và trách nhiệm xã hội; chủ động nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời tích cực lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những thành tựu nổi bật của đất nước trên tất cả các lĩnh vực.

Thực tiễn cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà còn là trách nhiệm chính trị của mỗi cơ quan báo chí, mỗi nhà báo cách mạng. Muốn làm tốt sứ mệnh đó, báo chí phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; lấy cái đúng đắn, tích cực để đẩy lùi cái sai trái, tiêu cực; lấy sức mạnh của sự thật để đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc, bịa đặt. Đây chính là yêu cầu khách quan của công tác báo chí trong điều kiện mới.

Kỷ nguyên số cũng đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện đối với hoạt động báo chí. Trước sự cạnh tranh quyết liệt của các nền tảng mạng xã hội và các loại hình truyền thông mới, các cơ quan báo chí không thể đứng ngoài xu thế chuyển đổi số. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, báo chí đa phương tiện và các nền tảng truyền thông số là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng nội dung, mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng và gia tăng hiệu quả truyền thông. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ. Giá trị cốt lõi làm nên sức mạnh của báo chí cách mạng vẫn là tính chân thực, tính định hướng, tính nhân văn và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh “Báo chí cũng là lực lượng chủ công trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới, thể hiện sự đoàn kết và trách nhiệm của Việt Nam với bạn bè, lực lượng tiến bộ và sự phát triển của thế giới; báo chí là phương tiện để lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc, khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng phát triển và khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời đại hội nhập. Là sản phẩm văn hóa, báo chí khơi dậy vẻ đẹp đời sống, phát hiện, tôn vinh những tấm gương người tốt, việc tốt, mô hình sáng tạo, cách làm hiệu quả, nhân lên những giá trị tích cực trong xã hội. Qua các tác phẩm đầy tính nhân văn, báo chí góp phần định hình tư duy công chúng, cổ vũ lối sống đẹp, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.

Hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam đã khẳng định vị thế là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Trước những thời cơ và thách thức đan xen của kỷ nguyên số, báo chí càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động; tiếp tục là ngọn cờ xung kích bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, định hướng dư luận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đó vừa là trách nhiệm, vừa là sứ mệnh vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của dân tộc.

Hương Sen